زمين ، دكان يا ساختمانى ديگر عوض كرد كه از آن استفادهء بهتر شود ؟ در صورت عوض كردن ، خانهء قرآن از موقوفه بودن مىافتد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ فروش خانهء موقوفه جايز نيست ، بلكه آن را اگر ممكن شود تبرعاً تعمير ، و گرنه بعض آن را اجاره دهند ، و بعضى ديگر را با عوايد حاصله تعمير كنند ؛ و اگر آن هم ممكن نشد ، مىفروشند ، با پول آن جاى ديگر براى تدريس قرآن تهيه مىكنند ، و وقف مىنمايند ؛ و اگر آن هم ممكن نشد ، با پول حاصل از فروش ، مكانى را بخرند و وقف بر تدريس قرآن نمايند كه عوايد حاصله صرف تدريس قرآن شود ، و الله العالم . ( 1426 ) در حياط مسجد قديمى ، حدود سى سال پيش چند كودك را دفن نموده‌اند ، گروهى از مردم خيّر بر آنند تا در آن حسينيه‌اى بسازند و مسجد را هم بازسازى كنند ، آيا اجازه مىفرماييد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در صورتى كه زمين مذكور از نظر موقوفه بودن مشكوك باشد ، ساختن حسينيه و توسعهء مسجد به طورى كه موجب نبش قبر نباشد ، مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 1427 ) حياطى كه مال مسجد است ولى وقف نشده ، با اجازهء متولى خاص ، عالمى را دفن نموده‌اند ، اين عمل چه حكمى دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ صيغهء لفظى براى تحقق وقف لازم نيست ، و وقف به طور معاطات نيز نافذ است ؛ و همين كه حياط مسجد را براى مسجد قرار داده‌اند ، وقف براى مسجد است ، گرچه احكام مسجد بر آن مترتب نيست ، ولى دفن در حياط مسجد ، با جهت وقف منافات دارد ؛ بلى ، اگر ميتى را دفن كردند و اخراج آن از جهت تلاشىِ بدن و مانند آن موجب هتك مؤمن باشد ، اخراج واجب نيست ، بلكه در بعضى موارد ، جايز نيست ، و الله العالم . ( 1428 ) تعداد زيادى قرآن وقف حسينيه شده ، به علت زيادى ، همهء آنها تلاوت نمىشود ، آيا مىشود براى حسينيه‌هاى ديگر وقف نمود ؟